ประตูไหนรั่วที่สุด
ประตูตา
จักขุทวาร · ตา · ตาที่ไถไม่หยุด
ใจของคุณเข้าออกทางตาบ่อยที่สุด จอ รูป และของสวยดึงความสนใจได้ทันที ข้อดีคือช่างสังเกตและเห็นความงามได้ไว ที่ต้องระวังคือตาพาใจออกไปทั้งวันโดยไม่ทันรู้ตัว
- หยิบมือถือขึ้นมาโดยไม่ได้ตั้งใจ
- ตั้งใจจะหยุด แต่ดูต่ออีกคลิป
- เห็นของสวยแล้วใจตามไปคิดต่อ
ในฉัปปาณโกปมสูตร พระพุทธเจ้าเปรียบอายตนะ 6 กับสัตว์ 6 ตัวที่ถูกผูกเชือก ต่างตัวต่างดึงไปหาที่ของตน ถ้าผูกไว้กับเสาที่มั่นคง พอเหนื่อยก็จะหยุดอยู่ข้างเสาเอง เสานั้นคือกายคตาสติ คือสติที่อยู่กับกาย เมื่อตาเห็นรูป ให้รู้ว่าเห็น ไม่ยึดภาพรวมและรายละเอียด (นิมิตและอนุพยัญชนะ) มาปรุงต่อ แล้วกลับมาที่กาย
ที่มา: ฉัปปาณโกปมสูตร (SN 35.247) · อินทรียสังวร ในจูฬหัตถิปโทปมสูตร (MN 27)
วางมือถือคว่ำไว้ห่างตัว ก่อนหยิบขึ้นมาให้รู้สึกเท้าที่แตะพื้นหนึ่งลมหายใจก่อน
- 1นั่งสบาย วางมือถือคว่ำไว้ให้พ้นสายตา หายใจออกยาวๆ สองครั้ง0:30
- 2รู้สึกน้ำหนักตัวบนเก้าอี้ และเท้าที่แตะพื้น นี่คือเสาหลักของใจ0:35
- 3ลืมตาครึ่งหนึ่ง มองพื้นตรงหน้า เห็นสีและแสง โดยไม่ต้องตั้งชื่อ0:35
- 4ถ้าอยากมองหาอะไร ให้รู้ว่าอยากดู แล้วกลับมารู้สึกที่ฝ่าเท้า0:40
- 5หลับตาเบาๆ สังเกตว่าเมื่อตาได้พัก ใจก็เบาลงด้วย0:30
- 6ตั้งใจว่าวันนี้ ก่อนหยิบมือถือ จะรู้สึกเท้าหนึ่งลมหายใจก่อน0:30
ผลนี้บอกแค่ประตูที่ใจเข้าออกบ่อยในช่วงนี้ ไม่ใช่การตัดสินตัวคุณ พระสูตรแยกจมูกกับลิ้นเป็นสองประตู หน้านี้รวมไว้ด้วยกันเพราะมักมาคู่กันตอนกิน