ประตูไหนรั่วที่สุด
ประตูลิ้นและจมูก
ชิวหาทวาร · ฆานทวาร · ลิ้นที่ขออีกคำ
ใจของคุณถูกดึงด้วยกลิ่นและรสได้ง่าย ทั้งขนม กาแฟ และกลิ่นอาหาร ข้อดีคือรู้จักดื่มด่ำความสุขเล็กๆ ที่ต้องระวังคือกินเพื่อปลอบใจ จนกินเกินโดยไม่ทันรู้ตัว
- หาของกินทั้งที่ยังไม่หิว
- ได้กลิ่นอาหารแล้วใจไปทันที
- กินไปดูจอไป จนหมดจานโดยไม่ทันรู้รส
อินทรียสังวร คือการสำรวมประตูรับรู้ เมื่อได้กลิ่นหรือลิ้มรส ไม่ยึดภาพรวมและรายละเอียดมาปรุงจนความอยากท่วมใจ จูฬหัตถิปโทปมสูตรสอนต่อจากนั้นว่า ให้รู้ตัวขณะกิน ดื่ม เคี้ยว และลิ้มรส ส่วนเสาหลักคือกายคตาสติ ตามฉัปปาณโกปมสูตร ให้ใจมีที่กลับมาเมื่อความอยากดึงไป
ที่มา: อินทรียสังวร ในจูฬหัตถิปโทปมสูตร (MN 27) · ฉัปปาณโกปมสูตร (SN 35.247)
ก่อนกินคำแรก หยุดหนึ่งลมหายใจ ดมกลิ่นให้รู้ แล้วเคี้ยวคำนั้นให้ช้าลงครึ่งหนึ่ง
- 1นั่งสบาย หลังตั้งตรง หายใจออกยาวๆ สองครั้ง0:25
- 2รู้สึกกายทั้งตัวที่นั่งอยู่ ท้อง อก และไหล่ นี่คือเสาหลักของใจ0:35
- 3สังเกตในปากตอนนี้ว่ามีรสอะไรไหม แค่รู้ ไม่ต้องหาอะไรมาเติม0:35
- 4ถ้าอยากกินอะไรขึ้นมา ให้รู้ว่านี่คือความอยาก แล้วดูมันสักสามลมหายใจ0:40
- 5ถามใจเบาๆ ว่าตอนนี้หิวจริง หรือแค่อยากหาอะไรมาปลอบใจ0:35
- 6ตั้งใจว่ามื้อต่อไป จะเคี้ยวคำแรกช้าๆ และรู้รสให้เต็มที่0:30
ผลนี้บอกแค่ประตูที่ใจเข้าออกบ่อยในช่วงนี้ ไม่ใช่การตัดสินตัวคุณ พระสูตรแยกจมูกกับลิ้นเป็นสองประตู หน้านี้รวมไว้ด้วยกันเพราะมักมาคู่กันตอนกิน