พยาบาท

byāpāda · ใจที่ร้อนง่าย

ใจหงุดหงิด ขัดเคือง หรือต่อต้านสิ่งที่เจอได้ง่าย เหมือนน้ำเดือดที่มองลงไปไม่เห็นอะไร

อาการที่มักเห็น

นึกถึงคนหรือเรื่องที่ขัดใจซ้ำๆ
กรามแน่น หน้านิ่ว ตัวตึง
หงุดหงิดกับเสียงหรือสิ่งรบกวนเล็กๆ

ธรรมโอสถ

สิ่งที่ทำให้พยาบาทเกิดและโตขึ้น คือการใส่ใจอย่างไม่แยบคายกับนิมิตที่ขัดใจ (ปฏิฆนิมิต) สิ่งที่ทำให้มันไม่เกิดหรือหายไป คือเมตตาเจโตวิมุตติ ใจที่หลุดพ้นด้วยเมตตา ในสังคารวสูตร ใจที่มีพยาบาทเหมือนน้ำที่ถูกไฟต้มจนเดือดพล่าน

ที่มา: นีวรณปหานวรรค (AN 1.12, 1.17) · สังคารวสูตร (SN 46.55)

ลองแก้แบบนี้

แผ่เมตตาก่อนนั่งสัก 5 นาที เริ่มที่ตัวเอง แล้วค่อยขยายไปถึงคนที่ขัดใจ

ฝึก 3 นาทีตามใบสั่งยารวม 3:20

1นั่งสบาย ผ่อนกราม ผ่อนหน้าผาก หายใจออกยาวๆ สองครั้ง0:30
2สังเกตความร้อนหรือความตึงในกาย ตรงไหนชัดที่สุด แค่รู้0:35
3วางมือบนอก บอกตัวเองว่า “ขอให้ฉันมีความสุข ใจเย็นลง”0:35
4นึกถึงคนที่รักคุณ ส่งความปรารถนาดีให้เขา “ขอให้เธอมีความสุข”0:35
5ถ้าพร้อม นึกถึงคนที่ขัดใจ “เขาก็อยากมีความสุขเหมือนกัน ขอให้เขามีความสุข”0:35
6สังเกตใจที่เย็นลง แล้วพาความเย็นนี้ไปหาคนแรกที่คุณจะเจอ0:30

ทุกคนเจอนิวรณ์ครบทั้ง 5 ตัว ผลนี้บอกแค่ตัวที่เด่นในช่วงนี้ ลองทำซ้ำเมื่อชีวิตเปลี่ยนไป

ดูคู่มือแก้พยาบาท ทำใหม่