ถีนมิทธะ

thīna-middha · ใจที่หมดแรงง่าย

ใจหดหู่ ง่วง เฉื่อย ไม่อยากขยับ เหมือนน้ำที่มีตะไคร่ปกคลุมจนมองไม่เห็นก้นอ่าง

อาการที่มักเห็น

ง่วงหรือหนักหัวเมื่อเริ่มนั่ง
เฉื่อย ไม่อยากเริ่มทำอะไร
หลังกินข้าวแล้วตาจะปิด

ธรรมโอสถ

สิ่งที่ทำให้ถีนมิทธะเกิดและโตขึ้น คือ ความไม่ยินดี ความเกียจคร้าน การบิดขี้เกียจ ความเมาอาหาร และใจที่ห่อเหี่ยว สิ่งที่ทำให้มันไม่เกิดหรือหายไป คือธาตุแห่งความริเริ่ม ความพากเพียร และความบากบั่น ในสังคารวสูตร ใจแบบนี้เหมือนน้ำที่มีสาหร่ายและตะไคร่ปกคลุม

ที่มา: นีวรณปหานวรรค (AN 1.13, 1.18) · สังคารวสูตร (SN 46.55)

ลองแก้แบบนี้

นั่งหลังตรง ลืมตาเล็กน้อย ใส่ใจแสงสว่าง หรือเดินจงกรมก่อนนั่ง ตามที่พระพุทธเจ้าสอนพระโมคคัลลานะ

ฝึก 3 นาทีตามใบสั่งยารวม 3:20

1นั่งหลังตั้งตรง ยกอกขึ้นเล็กน้อย หายใจเข้าสบายๆ ให้เต็มปอดสองครั้ง0:30
2ลืมตาครึ่งหนึ่ง มองไปที่ที่มีแสงสว่าง0:30
3ตั้งใจใหม่ในใจว่า “เริ่มใหม่ ตอนนี้” นี่คือความเพียรขั้นแรก0:35
4รู้ลมหายใจให้ชัด นับลมเข้าออกทีละรอบ ให้ใจมีงานทำ0:40
5ถ้ายังง่วง ลุกขึ้นยืน หรือเดินช้าๆ รู้เท้าที่ยกและวาง0:35
6สังเกตว่าใจตื่นขึ้นแค่ไหน แล้วพาความสดชื่นนี้ไปทำสิ่งต่อไป0:30

ทุกคนเจอนิวรณ์ครบทั้ง 5 ตัว ผลนี้บอกแค่ตัวที่เด่นในช่วงนี้ ลองทำซ้ำเมื่อชีวิตเปลี่ยนไป

ดูคู่มือแก้ถีนมิทธะ ทำใหม่