วิธีฝึก

ถ้าความโกรธโผล่ระหว่างแผ่

• นึกถึงคำสอนเช่นอุปมาเลื่อยในกกจูปมสูตร (MN 21) ที่สอนว่าแม้ถูกเลื่อยก็ไม่ควรให้ใจโกรธ
• นึกถึงความดีของเขาคนที่ขัดใจก็มักมีบางด้านที่ดี เช่นคำพูดที่สุภาพ หรือการกระทำที่ช่วยคนอื่น
• ทุกคนมีกรรมเป็นของตนความโกรธของเราไม่ได้ทำร้ายเขา แต่ทำร้ายใจเราก่อน เหมือนกำถ่านไฟจะขว้างใส่คนอื่น
• นึกถึงอานิสงส์ของเมตตาเช่นนอนหลับสบาย และใจตั้งมั่นได้เร็ว
• แยกเขาเป็นธาตุเราโกรธส่วนไหนของเขา ผม ขน หรือธาตุดิน น้ำ ไฟ ลม ความโกรธจะหาที่เกาะไม่ได้
• ให้ของการให้ของเล็กๆ ช่วยคลายความขุ่นเคืองได้ทั้งสองฝ่าย

ย่อจากวิสุทธิมรรค ปริจเฉทที่ 9 ใช้ทีละข้อ ข้อแรกไม่ได้ผลค่อยลองข้อถัดไป ดูเพิ่มที่ วิธีแก้พยาบาท

วิธีเดิน ทีละขั้น

1. เลือกทาง ทางเรียบยาว 15–25 ก้าว ในบ้าน ระเบียง หรือสวนก็ได้
2. ยืนรู้ตัวที่ต้นทาง มือประสานไว้ด้านหน้าหรือด้านหลัง รู้ว่ายืนอยู่ รู้น้ำหนักที่เท้า
3. ทอดตา มองพื้นข้างหน้าราว 2 เมตร ไม่มองซ้ายขวา
4. เดินช้ากว่าปกติเล็กน้อย ใจอยู่ที่ความรู้สึกที่ฝ่าเท้า ซ้าย ขวา
5. ถึงปลายทาง หยุด รู้ว่ายืน แล้วกลับตัวช้าๆ อย่างรู้ตัว
6. ใจหลุดไปคิด หยุดเดินสักครู่ รู้ว่าหลุด แล้วเริ่มก้าวใหม่
7. เวลา 15–30 นาที ก่อนนั่งหรือสลับกับการนั่ง

เชื่อมกับเส้นทาง

การรู้เท้าที่กระทบพื้นคือการฝึก “อยู่กับปัจจุบัน” แบบเดียวกับขั้น 1–2 ของเส้นทาง ใจที่อยู่กับก้าวนี้ได้ จะอยู่กับลมหายใจนี้ได้ง่ายขึ้นเมื่อนั่ง

ดูขั้น 1 · อยู่กับปัจจุบันวิธีแก้ถีนมิทธะจับเวลาเดิน