วิตกจริต

vitakka-carita · ช่างคิด

ความคิดแล่นไว ไอเดียเยอะ คิดหลายเรื่องพร้อมกัน ข้อดีคือสร้างสรรค์ ที่ต้องระวังคือฟุ้งซ่าน ลังเล และเปลี่ยนใจบ่อย

อาการที่มักเห็น

ความคิดแล่นไว หลายเรื่องพร้อมกัน
เริ่มหลายอย่าง แต่เปลี่ยนใจบ่อย
นอนแล้วยังวางแผนในหัวต่อ

ธรรมโอสถ

วิสุทธิมรรคแนะนำอานาปานสติสำหรับวิตกจริต และถ้าใช้กสิณ ให้ใช้วงเล็ก ในการฝึกลมหายใจ วิสุทธิมรรคให้เริ่มจากการนับ ไม่ต่ำกว่า 5 ไม่เกิน 10 เพื่อตัดความคิดที่ซัดส่ายออกไปข้างนอก เมื่อสติตั้งอยู่กับลมได้เองแล้วจึงเลิกนับ

ที่มา: วิสุทธิมรรค ปริจเฉทที่ 3 ข้อ 121 และปริจเฉทที่ 8 (การนับลม)

กรรมฐานที่เหมาะ

อานาปานสติ ใช้ลมหายใจเป็นหลักผูกใจ เช่น นับลมออก 1 ถึง 10

ฝึก 3 นาทีตามใบสั่งยารวม 3:20

1นั่งสบาย หลังตั้งตรง หายใจออกยาวๆ สองครั้ง0:30
2รู้สึกลมหายใจตรงที่ชัดที่สุด ปลายจมูก หรือหน้าท้อง0:30
3หายใจเข้าแล้วออก นับในใจว่า “หนึ่ง” รอบต่อไป “สอง” ไปจนถึงสิบ0:45
4ครบสิบแล้วเริ่มหนึ่งใหม่ ถ้านับหลง ก็เริ่มหนึ่งใหม่อย่างใจเย็น0:40
5เมื่อใจนิ่งขึ้น วางการนับ แล้วตามรู้ลมหายใจไปเฉยๆ0:30
6ตั้งใจว่าวันนี้ จะทำทีละอย่าง ให้จบก่อนเริ่มอย่างใหม่0:25

วิสุทธิมรรคให้ดูจริตจากอิริยาบถ การทำงาน การกิน การดู และสิ่งที่เกิดในใจบ่อย คนส่วนใหญ่มีหลายจริตปนกัน ผลนี้เป็นแนวทางเลือกกรรมฐาน ไม่ใช่การตัดสินตัวตน

ไปที่อานาปานสติแบบนำทาง ทำใหม่