ง่วงเพราะตัวหนัก

วิธีที่ 7 · เดินจงกรม · กายหนักเหมือนถุงทราย

ใจยังอยากฝึก แต่ร่างกายหนักและเฉื่อย มักเกิดหลังกินอิ่มหรือนั่งนาน ข้อดีคือใจยังมีแรงอยากฝึก ที่ต้องระวังคือ ถ้าฝืนนั่งท่าเดิมต่อ ความหนักจะยิ่งกดใจให้จม

อาการที่มักเห็น

ตัวหนัก ขยับยาก
ง่วงมากหลังกินอิ่ม
ลุกเดินสักพักแล้วตัวเบาขึ้น

ธรรมโอสถ

วิธีที่ 7 ในพระสูตรคือ อธิษฐานจงกรม กำหนดหมายเดินกลับไปกลับมา สำรวมอินทรีย์ คือให้ใจอยู่ข้างใน ไม่ส่งออกไปข้างนอก การเปลี่ยนจากนั่งเป็นเดินช่วยให้กายตื่น โดยที่ใจยังอยู่ในการฝึก

ที่มา: ปจลายมานสูตร (AN 7.61) · ฉบับไทยชื่อโมคคัลลานสูตร เล่ม 23 ข้อ 58

ปลุกใจแบบนี้

หลังกินอิ่ม ลองเดินจงกรมสัก 10 นาทีก่อน แล้วค่อยนั่ง

ฝึก 3 นาทีตามใบสั่งยารวม 3:15

1ค่อยๆ ลุกขึ้นยืน หายใจสบายๆ รู้สึกถึงเท้าที่แตะพื้น0:30
2กำหนดทางเดินสั้นๆ ราวสิบก้าว ให้รู้ปลายทางทั้งสองข้าง0:25
3เดินช้าๆ รู้เท้าที่ยก รู้เท้าที่วาง ทีละก้าว0:45
4ถึงปลายทาง หยุดนิดหนึ่ง แล้วหันกลับอย่างรู้ตัว0:30
5ทอดตาลงต่ำ ให้ใจอยู่กับการเดิน ไม่ส่งออกไปข้างนอก0:40
6เมื่อตัวเบาขึ้น ยืนนิ่งสักครู่ แล้วพาความตื่นนี้กลับไปนั่ง0:25

พระพุทธเจ้าสอนพระมหาโมคคัลลานะที่นั่งง่วงให้แก้ทีละขั้น ตั้งแต่เปลี่ยนสิ่งที่ใจจับ ไปจนถึงนอนพักอย่างมีสติ ผลนี้ชี้ว่าควรเริ่มที่ขั้นไหน ถ้ายังไม่หายให้ขยับไปขั้นถัดไป และไม่ใช่การวินิจฉัยโรค

ไปที่เดินจงกรมแบบนำทาง ทำใหม่